Vīsatima pariccheda
Theraparinibbānaṃ
1.
Aṭṭhārasamhi vassamhi, dhammāsokassa rājino;
Mahāmeghavanārāme, mahābodhi patiṭṭhati.
2.
Tato dvādasame vasse, mahesī tassa rājino;
Piyā asandhīmittā sā, matā sambuddhamāmakā.
3.
Tato catutthe vassamhi, dhammāsoko mahīpati;
Tissarakkha mahesitte, ṭhapesi visamāsayaṃ.
4.
Tato tu tatiye vasse, sābālā rūpamāninī;
‘‘Mayāpi ca ayaṃ rājā, mahābodhiṃ ma māyati’’.
5.
Iti kodhavasaṃ gantvā, attano’nattha kārikā;
Maṇḍukaṇṭakayogena, mahābodhi maghā tayi.
6.
Tato ca tutthevassamhi, dhammā soko mahāyaso;
Anicca tāva saṃpatto, sattatiṃsasamā ime.
7.
Devānaṃ piyatisso tu, rājā dhammaguṇe rato;
Mahāvihāre navakammaṃ, tathā cetiyapabbate.
8.
Thūpārāme navakammaṃ, niṭṭhāpetvā yathārahaṃ;
Dīpappasādakaṃ theraṃ, pucchi pucchitakovidaṃ.
9.
Kārāpessamahaṃ bhante, vihāresu bahū idha;
Patiṭṭhāpetuṃ thūpesu, kathaṃ lacchāma dhātuyo.
10.
Sambuddhapattaṃ pūretvā, sumanenā’haṭā idha;
Cetiyapabbate rāja, ṭhapitā atthi dhātuyo.
11.
Hatthikkhandhe ṭhapetvā tā, dhātuyo idha āhara;
Iti vutto satherena, tathā āhari dhātuyo.
12.
Vihāre kārayitvāna, ṭhāne yojanayojane;
Dhātuyo tattha thūpesu, nidhāpesi yathārahaṃ.
13.
Sambuddhabhuttapattaṃ tu, rājavatthughare subhe;
Ṭhapayitvāna pūjesi, nānāpūjāhi sabbadā.
14.
Pañcasatehi’ssareti, mahātherassa santike;
Pabbajjavasitaṭhāne, issarasamaṇako ahu.
15.
Pañcasatehi vassehi, mahātherassa santike;
Pabbajjavasitaṭhāne, tathā vassagiri ahu.
16.
Yā yā mahāmahindena, therena vasitā guhā;
Sapabbatavihāresu, sā mahindaguhā ahu.
17.
Mahāvihāraṃ paṭhamaṃ, dutiyaṃ cetiyavhayaṃ;
Thūpārāmaṃ tu tatiyaṃ, thūpapubbaṅgamaṃ subhaṃ.
18.
Catutthaṃ tu mahābodhi-patiṭṭhāpanameva ca;
Thūpaṭhānīyabhūtassa, pañcamaṃ pana sādhukaṃ.
19.
Mahācetiyaṭhānamhi, silāthūpassa cāruno;
Sambuddhagīvādhātussa, patiṭṭhāpanameva ca.
20.
Issarasamaṇaṃ chaṭṭhaṃ, tissavāpintusattamaṃ;
Aṭṭhamaṃ paṭhamaṃ thūpaṃ, navamaṃ vassagirivhayaṃ.
21.
Upāsikāvhayaṃ rammaṃ, tathā hatthāḷhakavhayaṃ;
Bhikkhunupassake dve’me, bhikkhunī phāsukāraṇā.
22.
Hatthāḷhake osaritvā, bhikkhunīnaṃ upassaye;
Gantvāna bhikkhusaṅghena, bhattaggahaṇakāraṇā.
23.
Hattasālaṃ sūpahāraṃ, mahāpāḷikanāmakaṃ;
Sabbupakaraṇūpetaṃ, sampattaparicārikaṃ.
24.
Tathā bhikkhusahassassa, saparikkhāramuttamaṃ;
Pavāraṇāya dānañca, anuvassakameva ca.
25.
Nāgadīpe jambukola-vihāraṃ ta mhipaṭṭane;
Tissamahāvihārañca, pācīnārāma meva ca.
26.
Iti etāni kammāni, laṃkājanahitatthiko;
Devānaṃpiyatisso so, laṃkindo puññapaññavā.
27.
Paṭhameyeva vassamhi, kārāpesi guṇappiyo;
Yāva jīvantunekāni, puññakammāni ācini.
28.
Ayaṃ dīpo ahu ṭhito, vijite tassa rājino;
Vassāni cattālīsaṃ so, rājā rajjamakārayi.
29.
Tassa’cca ye taṃ kaniṭṭho, uttiyo iti vissuto;
Rājaputto aputtaṃ taṃ, rajjaṃ kāresi sādhukaṃ.
30.
Mahāmahindatthero tu, jinasāsanamuttamaṃ;
Pariyattiṃ paṭipattiṃ, paṭivedhañca sādhukaṃ.
31.
Laṃkādīpamhi dīpetvā, laṃkādīpo mahāgaṇi;
Laṃkāyaso satthu kappo, katvā laṃkāhitaṃ bahuṃ.
32.
Tassa uttiyarājassa, jayavassamhi aṭṭhame;
Antovassaṃ saṭṭhivasso, cetiyapabbate vasaṃ.
33.
Assayujassa māsassa, sukkapakkhaṭhame dine;
Parinibbāyite netaṃ, dinaṃ tannāmakaṃ ahu.
34.
[Nibbutassa mahindassa, aṭṭhamiyaṃ dine pana,
Tena taṃ divasaṃ nāma, aṭṭhamiyāti sammataṃ.]
35.
Taṃ sutvā uttiyo rājā, sokasallasamappito;
Gantvāna theraṃ vanditvā kanditvā bahudhā bahuṃ.
36.
Āsittagandhatelāya, bahuṃ sovaṇṇadoṇiyā;
Theradebhaṃ khipāpetvā, taṃ doṇiṃ sādhuphussitaṃ.
37.
Sovaṇṇakūṭāgāramhi, ṭhapāpetvā alaṅkate;
Kūṭāgāraṃ gāhayitvā, kārento sādhukīḷitaṃ.
38.
Mahatā ca janoghena, āgatenatato tato;
Mahatā ca baloghena, kārento pūjanāvidhiṃ.
39.
Alaṅkatena maggena, bahudhā’laṅkataṃ puraṃ;
Ānayitvāna nagare, cāretvā rājavīthiyo.
40.
Mahāvihāraṃ ānetvā, ettha pañhambamāḷake;
Kuṭāgāraṃ ṭhapāpetvā, sattāhaṃ so mahīpati.
41.
Toraṇaddhajapupphehi, gandhapuṇṇaghaṭehi ca;
Vihārañca samantā ca, maṇḍihaṃ yojanattayaṃ.
42.
Ahu rājānubhāvena, dīpantu sakalaṃ pana;
Ānubhāvena devānaṃ, tathevā’laṅkataṃ ahu.
43.
Nānāpūjaṃ kārayitvā, sattāhaṃ so mahīpati;
Puratthimadisābhāge, therānaṃ baddhamāḷake.
44.
Kāretvā gandhacitakaṃ, mahāthūpaṃ padakkhiṇaṃ;
Karonto tattha netvā taṃ, kūṭāgāraṃ manoramaṃ.
45.
Citakamhi ṭhapāpetvā, sakkāraṃ antimaṃ akā;
Cetiyañcettha kāresi, gāhā petvāna dhātuyo.
46.
Upaḍḍhadhātuṃ gāhetvā, cetiye pabbatepi ca;
Sabbesu ca vihāresu, thūpe kāresi khattiyo.
47.
Isino dehanikkhepa-kataṭhānañhi tassa taṃ;
Vuccate bahumānena, isibhūmaṅganaṃ iti.
48.
Tato pabhutya’riyānaṃ, samantā yojanattaye;
Sarīraṃ āharitvāna, tamhi desamhi ḍayhati.
49.
Saṅghamittā mahātherī, mahā’bhiññā mahāmatī;
Katvā sāsanakiccāni, tathā lokahitaṃ bahuṃ.
50.
Ekūnasaṭṭhivassā sā, uttiyasse’va rājino;
Vassamhi navame kheme, hatthāḷhakaupassaye.
51.
Vasantī parinibbāyī, rājā tassāpi kārayi;
Therassa viya sattāhaṃ, pūjāsakkāra muttamaṃ.
52.
Sabbā alaṅkatā laṃkā, therassa viya āsi ca;
Kūṭāgāragataṃ theri-dehaṃ sattadinaccaye.
53.
Nikkhāmetvāna nagaraṃ, thūparāma puratthato;
Cittasālā samīpamhi, mahābodhipa dassaye.
54.
Theriyā vuṭṭhaṭhānamhi, aggikicca makārayi;
Thūpañca tattha kāresi, uttiyo so mahīpati.
55.
Pañcāpi te mahātherā, therāriṭṭhādayopi ca;
Tathā’neka sahassāni, bhikkhu khīṇāsavāpi ca.
56.
Saṅghamittā pabhutiyo, tā ca dvādasatheriyo;
Khīṇāsavā bhikkhuniyo, sahassāni bahūni ca.
57.
Bahussutā mahāpaññā, vinayādijānāgamaṃ;
Jotayitvāna kālena, payātā’niccatāvasaṃ.
58.
Dasavassāni so rājā, rajjaṃ kāresi uttiyo;
Evaṃ aniccatā esā, sabbalokavināsinī.
59.
Taṃ etaṃ atisāhasaṃ atibalaṃ na vāriyaṃ naro;
Jānantopi aniccataṃ bhavagate nibbindateneva ca;
Nibbindo viratiṃ ratiṃ na kurute pāpehi puññehi ca;
Tasse’sāatimohajālabalatājānampi sammuyhatīti.
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
Theraparinibbānaṃ nāma
Vīsatimo paricchedo.