Cookieを許可しますか?

Tipiṭakaではサービス提供と改善のためにCookieを使用します。 プライバシーポリシー

3. Aniyatakaṇḍaṃ3. アニヤカタカンタン

1. Paṭhamaaniyatasikkhāpadavaṇṇanā

1. パタマアニヤタシッハーパダーヴァンナナー

443. Puttasaddena sāmaññaniddesato ekasesanayena vā puttīpi gahitāti āha **‘‘bahū dhītaro cā’’**ti. Dānappadānesūti khuddakesu ceva mahantesu ca dānesu. Chaṇaṃ nāma attano gehe kattabbamaṅgalanti āha **‘‘āvāhavivāhamaṅgalādīsū’’**ti. Ettha ādi-saddena phagguṇamāsādīsu uttaraphagguṇādiabhilakkhitadivasesu saparijanānaṃ manussānaṃ maṅgalakaraṇampi saṅgaṇhāti. Antarussavesūti mahussavassa antarantarā pavattitaussavesu. Āsāḷhīpavāraṇanakkhattādīsūti ettha nakkhattasaddo paccekaṃ yojetabbo. Tattha āsāḷhīnakkhattanti vassūpagamanapūjādivasaṃ sandhāya vuttaṃ, pavāraṇanakkhattanti pavāraṇapūjādivasaṃ sandhāya. Ādi-saddena yasmiṃ nakkhatte gāmanigamavāsino tayo satta vā divase nakkhattaghosanaṃ katvā yathāvibhavaṃ alaṅkatapaṭiyattā bhoge paribhuñjantā nakkhattakīḷaṃ kīḷanti, tampi saṅgaṇhāti. Imepi dārakāti attano dārake sandhāya vadanti. Tadanantaranti bhikkhūnaṃ bhojanānantaraṃ.

443. プッタス デーナ <span class="pb" data-ed="V" data-n="2.0335"></span><span class="pb" data-ed="M" data-n="2.0379"></span> サーマニャーニデーサトー エカセーサナーヤ ヴァー プッティーピ ガーヒターティ アーハ **「バフー ディーラロー チャ」**ティ。 ダーナッパダーネーシュティ クッダケーシュ ヴァー マハンテーシュ チャ ダーネーシュ。 チャナン ナーマ アタノ ゲーエ カタッバマンガランティ アーハ **「アーヴァーハ ヴィヴァーハ マンガーラディースー」**ティ。 エッタ アーディ・サ デーナ パッククナマサーディス エーッタルパッククナーディ・ アビラクキタディヴェーセー シュ サパリジャナー ナム マナンガラカラナンピ サンガハンアティ。 アンタラスサヴェーシュティ マフッサヴァッサ アンタランタラー パヴァーリタウサヴェーシュ。 アーサーリーパーヴァーラナ ナッカタディシュティ エータ ナッカタッ サド バイッカム ヨジャボ。 タッタ アーサーリナーッカタティ ヴァソーウパガマナ プーヤディヴァサン サーンダーヤ ヴッタム、 パーヴァーラナ プーヤディヴァサン サーンダーヤ。 アーディ・サ デーナ ヤーシン ナッカタッ ガーマ ニガマ ヴァーシノー タヨー サッタ ヴァー ディヴァセー ナッカタッゴサナン カートヴァー ヤターヴィバヴァン アラランカタ パティヤッタ バーゲー パリブンジャンター ナッカタッ キーラム キーランティ、 タンピ サンガハンアティ。 イーピ ダーラカーティ アタノ ダーラケー サンダーヤ ヴァーダンティ。 タダンナンランティ ビックシュー ナム ボーハナーナンタラン。

444-445. Taṃ kammanti taṃ ajjhācārakammaṃ. Bhikkhu nisinneti ettha bhikkhūti bhummatthe paccattavacanaṃ, bhummavacanassa vā lopaṃ katvā niddesoti āha **‘‘bhikkhumhi nisinne’’**ti. Pāḷiyaṃ ‘‘sotassa raho’’ti idaṃ atthuddhāravasena vuttaṃ, ‘‘paṭicchanne āsane’’ti pana vacanato ‘‘sakkā hoti methunaṃ dhammaṃ paṭisevitu’’nti ca vuttattā cakkhussa raho idhādhippetoti dassetuṃ **‘‘kiñcāpī’’**tiādi vuttaṃ. Paricchedo veditabboti raho nisajjāpattiyā paricchedo vavatthānaṃ veditabbaṃ. Idāni cakkhussa raheneva āpattiṃ paricchinditvā dassento **‘‘sacepi hī’’**tiādimāha. Pihitakavāṭassāti iminā paṭicchannabhāvato cakkhussa rahosabbhāvaṃ dasseti. Apihitakavāṭassāti iminā appaṭicchannabhāvaṃ dasseti. Appaṭicchanne ca dutiyasikkhāpade āgatanayena sotassa rahavasenapi paricchedo veditabboti āha **‘‘antodvādasahatthepi okāse’’**ti. ‘‘Antodvādasahatthe’’ti hi idaṃ sotassa rahābhāvaṃ sandhāya vuttaṃ. Yadi hi cakkhusseva rahābhāvaṃ sandhāya vadeyya, ‘‘antodvādasahatthe’’ti na vadeyya appaṭicchanne tato dūratare nisinnepi cakkhussa rahāsambhavato. Yasmā nisīditvā niddāyanto kapimiddhapareto kañci kālaṃ cakkhūni ummīleti, kañci kālaṃ nimīleti, na ca mahāniddaṃ okkamati, tasmā ‘‘niddāyantopi anāpattiṃ karotī’’ti vuttaṃ. Nipajjitvā niddāyanto pana tādiso na hotīti āha **‘‘nipajjitvā niddāyanto na karotī’’**ti, anāpattiṃ na karotīti attho.

444-445. タン カマンティ タン アッジャーカーカマン。 ビックシュー ニシンネーティ エータ ビックシューティ ブンマッテ パッチャッタヴァーチャナン、 ブンマ ヴァーチャナッサ ヴァー ローパム カートヴァー ニデーショーティ アーハ **「ビックシュー ム ニシンネー」**ティ。 パーリヤン 「ソータッサ ラホー」ティ イダン アッタゥッダーラ ヴァーセーナ ヴッタム、「パティッチャンネー アーサネー」ティ パナ ヨジャナ 「サッカ ホーティ メートゥナン ダンマム パティセーヴィトゥ」ンティ チャ ヴッタッタッチャーックシュッサ ラホー イダッヒペーティ ダッセトゥン **「キンチャーピー」**ティ アーディ ヴッタム。 パリチェードー ベーディタバーティ ラホー ニサッジャーパッティヤー パリチェードー ヴァヴァッターナン ベーディタバン。 イダーニ チャックシュッサ ラヘーネーヴァー アーパッティン パリッチャンディーヴァー ダッセントー **「サチェーピ ヒー」**ティ アーディマーハ。 ピヒタカ ヴァータスィーティ イミナー パティッチャンナ バーヴァトー チャックシュッサ ラホー サッバーヴァム ダッセーティ。 アピヒタカ ヴァータスィーティ イミナー アッパティッチャンナ バーヴァン ダッセーティ。 アッパティッチャンネー チャ ドゥティヤシッハーパデー アーガタナヤーナ ソータッサ ラホー ヴァーセーナピ パリチェードー ベーディタバーティ アーハ **「アンタドゥーヴァーダサ ハッテピ オカーセー」**ティ<span class="pb" data-ed="V" data-n="2.0336"></span>。「アンタドゥーヴァーダサ ハッテ」ティ ヒ イダン ソータッサ ラホー バーヴァム サーンダーヤ ヴッタム。 ヤディ ヒ チャックシュッセーヴァ ラホー バーヴァム サーンダーヤ ヴァーデイヤ<span class="pb" data-ed="M" data-n="2.0380"></span>、「アンタドゥーヴァーダサ ハッテ」ティ ナ ヴァーデイヤ アッパティッチャンネー タトー ドゥーラターレ ニシンネーピ チャックシュッサ ラホー サンバヴァートー。 ヤースマール ニシディーヴァー ニダーヤントー カピミッダ パレートー カンチ カーラン チャックシュー ウミーレーティ、 カンチ カーラン ニミーレーティ、 ナ チャ マハーニッダー オッカマティ、 タスマール 「ニダーヤントーピ アーナーパッティン カローティ」ティ ヴッタム。 ニパッティヴァー ニダーヤントー パナ ターディソー ナ ホーティティ アーハ **「ニパッティヴァー ニダーヤントー ナ カローティ」**ティ、 アーナーパッティン ナ カローティティ アールタ。

Paṭiladdhasotāpattiphalāti antimaparicchedato ariyasāvikaṃ dasseti. Paṭividdhacatusaccāti sotāpattimaggena paṭividdhacatusaccā. Tiṇṇaṃ dhammānaṃ aññatarena kāretabboti nisajjaṃ paṭijānamānassa tiṇṇaṃ dhammānaṃ aññatarasamāyogo hotiyevāti vuttaṃ. Pārājikena pana saṅghādisesena ca pācittiyena ca tenākārena nisajjaṃ paṭijānamānova kāretabbo. Na appaṭijānamānoti alajjīpi appaṭijānamāno āpattiyā na kāretabboti avisesena vuttaṃ. So hi yāva na paṭijānāti, tāva neva suddho, na asuddhoti vā vattabbo, vattānusandhinā pana kāretabbo. Vuttañhetaṃ –

パティラッダ ソーターパッティ パラーティ アンティマ パリチェーダトー アリヤ サーヴィカーン ダッセーティ。 パティウィッダ チャトゥサッチャーティ ソーターパッティ マッゲーナ パティウィッダ チャトゥサッチャー。 ティンナン ダンマーナン アンニャーラナ カートタバーティ ニサッジャン パティジャーナマーナッサ ティンナン ダンマーナン アンニャーラナ サマーヨゴ ホティエヴァーティ ヴッタム。 パーラージケーナ パナ サンガーディセーナ チャ パーチッティイェーナ チャ テナーカーレーナ ニサッジャン パティジャーナマーノヴァー カートタバー。 ナ アッパティジャーナマーノーティ アラジピ アッパティジャーナマーノー アーパッティヤー ナ カートタバーティ アヴィセーセーナ ヴッタム。 ソー ヒ ヤーヴァ ナ パティジャーナーティ、 ターヴァ ネーヴァ シュッドホー、 ナ アシュッドホーティ ヴァー オグ、 ヴァッターヌサンディナー パナ カートタバー。 ヴッタンテェーナ –

‘‘Paṭiññā lajjīsu katā, alajjīsu evaṃ na vijjati;

「パティニャー ラジースー カター、 アラジースー エーヴァン ナ ヴィジャティ;

Bahumpi alajjī bhāseyya, vattānusandhitena kāraye’’ti. (pari. 359);

バフンピ アラジ バーセイヤ、 ヴァッターヌサンディテーナ カーラエ」ティ。(パリ。 359);

Yena vā sā saddheyyavacasā upāsikā vadeyya, tena so bhikkhu kāretabboti ettha ‘‘paṭijānamāno’’ti avuttepi adhikārattā **‘‘paṭijānamānova tena so bhikkhu kāretabbo’’**ti vuttaṃ. Tathārūpāya upāsikāya vacanena aññathattābhāvato diṭṭhaṃ nāma tathāpi hoti, aññathāpi hotīti dassanena aññathattasambhavaṃ dasseti. Evaṃ mahiddhikā nāma…pe… vadāpethāti idaṃ ‘‘evaṃ mahiddhikāpi tumhe evarūpe āsaṅkanīye ṭhāne kasmā anupaparikkhitvā nisinnattha, tumhādisehi nāma antaraghare nisīdantehi upaparikkhitvā patirūpe ṭhāne nisīditabba’’nti theraṃ ovadanto āha, na pana asaddahanto. Thero attano anupaparikkhitvā anisinnabhāvaṃ dassento **‘‘antaragharasseveso āvuso doso’’**ti āha. Evamakāsinti attano nigūhitabbampi guṇaṃ pakāsento evaṃ viya iddhipāṭihāriyaṃ akāsiṃ. Rakkheyyāsi manti ‘‘mā maṃ aññepi evaṃ jānantū’’ti attano guṇaṃ ajānāpetukāmo vadati.

ヤーエナ ヴァー サー サッデーヤ ヴァーチャサー ウパーシカー ヴァーデイヤ、 テーナ ソー ビックシュー カートタバーティ エータ 「パティジャーナマーノー」ティ ヴッタピ アディカーラッタ **「パティジャーナマーノーヴァー テーナ ソー ビックシュー カートタバー」**ティ ヴッタム。 タター ルーパーヤ ウパーシカーヤ ヴァーチャネーナ アンニャタッタ バーヴァトー ディッタ ナマー タターピ ホーティ、 アンニャターピ ホーティティ ダッサーネーナ アンニャタッタ サンバーヴァン ダッセーティ。 エーヴァン マヒッディカー ナーマー…ペ… ヴァーダーペーザーティ イダン 「エーヴァン マヒッディカーピ トゥムヘー エーヴァー ルーペ アーサンカーニーヤ エー ターネー カスマール アヌパリクシットヴァー ニシンナッタ、 トゥムハーディセーヒ ナーマー アンタラガーレ ニシディアンテヒ オパークシットヴァー パティルーペ ターネー ニシディタッバ」ンティ テラ ovaradanto āha, na pana asaddahanto. Thero attano anupaparishitvā anisinnabhāvaṃ dassento **「antara-gharasseveso āvuso doso」**ti āha. Evamakāsinti attano nigūhitabbampi guṇaṃ pakāsento evaṃ <span class="pb" data-ed="M" data-n="2.0381"></span> viya iddhipāṭihāriyaṃ akāsiṃ. Rakkheyyāsi manti 「mā maṃ aññepi evaṃ jānantū」ti attano guṇaṃ ajānāpetukāmo vadati.

446-451. Mātugāmassa methunaṃ dhammaṃ paṭisevantoti ettha ‘‘magge’’ti pāṭhaseso daṭṭhabboti āha **‘‘mātugāmassa magge’’**ti. Raho nisajjassādassa asatipi methunarāgabhāve tappaṭibaddhakilesattā vuttaṃ **‘‘methunadhammasannissitakileso vuccatī’’**ti, teneva sannissitaggahaṇaṃ kataṃ. Taṃ sandhāya agatepi asuddhacittena gatattā **‘‘assāde uppanne pācittiya’’**nti vuttaṃ. Rahassādo uppajjati anāpattīti suddhacittena gantvā nisinnattā cittuppādamattenettha āpatti na hotīti vuttaṃ. Ayaṃ dhammo aniyatoti ettha tiṇṇaṃ āpattīnaṃ yaṃ āpattiṃ vā vatthuṃ vā paṭijānāti, tassa vasena kāretabbatāya aniyatoti ayamattho pākaṭoyevāti na vutto. Yaṃ āpattiṃ paṭijānāti, tassā vasenettha aṅgabhedo veditabbo.

446-451. マートゥガーマッサ メートゥナン ダンマム パティセーヴァンティ エータ 「マッゲー」ティ パータ セーソ ダッターバーティ <span class="pb" data-ed="V" data-n="2.0337"></span> アーハ **「マートゥガーマッサ マッゲー」**ティ。 ラホー ニサッジャッサドー ササティピ メートゥナーラガ バーヴェ タッパティバッダ キレーサッタ ヴッタ **「メートゥナダンマ サンニシタ キレーソ ヴッチャティ」**ティ、 テネーヴァ サンニシタッガハナン カタン。 タン サーンダーヤ アガーテピ アシュッダ チッタエナ ガタッタ **「アッサーデ ウッパンネー パーチッティヤ」**ンティ ヴッタム。 ラハッサー ドー ウッパジャティ アーナーパッティーティ シュッダ チッタエナ ガントヴァー ニシンナッタ チッタ ウッパダマッテンエッタ アーパッティ ナ ホーティティ ヴッタム。 アーヤン ダンモー アニヤタティ エータ ティンナン アーパッティーン ヤム アーパッティン ヴァー ヴットゥン ヴァー パティジャーナーティ、 タッサ ヴァーセーナ カートタバーターヤ アニヤタティ アーヤム アールタ パーカトーヤェーヴァーティ ナ ヴッタム。 ヤム アーパッティン パティジャーナーティ、 タッサ ヴァーセーナエッタ アンガベドー ベーディタバン。

Paṭhamaaniyatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

パタマアニヤタシッハーパダーヴァンナナー ニッターター。

2. Dutiyaaniyatasikkhāpadavaṇṇanā

2. ドゥティヤアニヤタシッハーパダーヴァンナナー

452. ‘‘Eko’’ti vuttattā ‘‘nisajjaṃ kappetuṃ paṭikkhitta’’nti iminā sambandho na ghaṭatīti āha **‘‘yaṃ eko…pe… sambandho veditabbo’’**ti. Etaṃ paccattavacananti ‘‘eko’’ti idaṃ paccattavacanaṃ.

452. 「エーコー」ティ ヴッタッタ 「ニサッジャン カッペトゥン パティッキッタ」ンティ イミナー サンバンドー ナ ガタティーティ アーハ **「ヤム エーコー…ペ… サンバンドー ベーディタバン」**ティ。 エータ パッチャッタ ヴァーチャナンティ 「エーコー」ティ イダン パッチャッタ ヴァーチャナン。

453. Bahi parikkhittanti bahi pākārādinā parikkhittaṃ. Pariveṇaṅgaṇanti pariveṇamāḷakaṃ sandhāya vuttaṃ. Itthīpi purisopīti ettha paṭhame kasmā itthisatampi anāpattiṃ na karoti, idha ekāpi kasmā anāpattiṃ karotīti? Vuccate – paṭhamasikkhāpadaṃ ‘‘sakkā hoti methunaṃ dhammaṃ paṭisevitu’’nti vuttattā methunadhammavasena āgataṃ, na ca methunassa mātugāmo dutiyo hoti. Itthiyo hi aññamaññissā vajjaṃ paṭicchādenti, teneva vesāliyaṃ mahāvane dvāraṃ vivaritvā nipanne bhikkhumhi sambahulā itthiyo yāvadatthaṃ katvā pakkamiṃsu, tasmā tattha ‘‘itthisatampi anāpattiṃ na karotī’’ti vuttaṃ. Idaṃ pana sikkhāpadaṃ duṭṭhullavācāvasena āgataṃ ‘‘alañca kho hoti mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsitu’’nti vuttattā. Duṭṭhullavācañca sutvā mātugāmopi na paṭicchādeti. Teneva duṭṭhullavācāsikkhāpade yā tā itthiyo hirimanā, tā nikkhamitvā bhikkhū ujjhāpesuṃ, tasmā idha ‘‘itthīpi anāpattiṃ karotī’’ti vuttaṃ. Idha appaṭicchannattā itthīpi anāpattiṃ karoti, tattha paṭicchannattā itthisatampi anāpattiṃ na karotīti ca vadanti.

453. バヒ パリッキッタンティ バヒ パーカーラディナー パリッキッタム。 パリヴェーナ ガナンティ パリヴェーナ マーカーン サーンダーヤ ヴッタム。 イッティーピ プーリソーピーティ エータ パタメー カスマール イッティ サータンピ アーナーパッティン ナ カローティ、 イダー エーカピ カスマール アーナーパッティン カローティティ? ヴッチャテー – パタマシッハーパダン 「サッカ ホーティ メートゥナン ダンマム パティセーヴィトゥ」ンティ ヴッタッタ メートゥナ ダンマ ヴァーセーナ アーガタン、 ナ チャ メートゥナッサ マートゥガーモー ドゥティヨー ホーティ。 イッティヨー ヒ アンニャマニャッシー ヴァッジャン パティッシャーデンティ、 テネーヴァ ヴェーサリヤー マハー ヴァーネー ドゥアーラン ヴィヴァリタヴァー ニパンネー ビックシュー ム サンバーフラー イッティヨー ヤーヴァダッタム カートヴァー パッカミンスー、 タスマール タッタ 「イッティ サータンピ アーナーパッティン ナ カローティ」ティ ヴッタム。 イダン パナ シッハーパダン ドゥッダッラ ヴァーチャ ヴァーセーナ アーガタン 「アラランチャ コー ホーティ マートゥガーマム ドゥッダッラヒ ヴァーチャーヒ オバーシトゥ」ンティ <span class="pb" data-ed="M" data-n="2.0382"></span> ヴッタッタ。 ドゥッダッラ ヴァーチャン チャ スットゥヴァー マートゥガーモピ ナ パティッシャーデティ。 テネーヴァ ドゥッダッラ ヴァーチャ シッハーパデー ヤ ター イッティヨー ヒリマナー、 ター ニッカミットヴァー ビックシュー ウッジャーペー スー、 タスマール イダー 「イッティーピ アーナーパッティン カローティ」ティ ヴッタム。 イダー アッパティッチャンナッタ イッティーピ アーナーパッティン カローティ、 タッタ パティッチャンナッタ イッティ サータンピ アーナーパッティン ナ カローティティ チャ ヴァーダンティ。

Kāyasaṃsaggavasena anandho vutto, duṭṭhullavācāvasena abadhiro. Antodvādasahatthe okāseti sotassa rahābhāvo vutto, etena ‘‘sotassa raho dvādasahatthena paricchinditabbo’’ti dasseti. Tasmā dvādasahatthato bahi nisinno anāpattiṃ na karoti satipi cakkhussa rahābhāve sotassa rahasabbhāvato. Imasmiñhi sikkhāpade appaṭicchannattā sotassa rahoyeva adhippeto. Pāḷiyaṃ pana ‘‘cakkhussa raho’’ti atthuddhāravasena vuttaṃ. Kenaci pana ‘‘dvepi rahā idha adhippetā’’ti vuttaṃ, taṃ na gahetabbaṃ. Na hi appaṭicchanne okāse cakkhussa raho sambhavati dvādasahatthato bahi dassanavisaye dūratare nisinnassapi daṭṭhuṃ sakkuṇeyyabhāvato. Niddāyantopīti iminā ‘‘nipajjitvā niddāyantopi gahitoyevā’’ti tīsupi gaṇṭhipadesu vuttaṃ. ‘‘Nipajjitvā niddāyantepi satipi cakkhussa rahe abadhirattā sotassa raho natthī’’ti gaṇṭhipadakārānaṃ adhippāyo. Yathā pana nipajjitvā niddāyanto andho viya kiñci na passatīti cakkhussa raho sambhavati, tathā badhiro viya kiñci saddaṃ na suṇātīti sotassa rahopi sambhavatīti sakkā vattuṃ. Aṭṭhakathāyañca ṭhito vā nisinno vāti ettakameva vuttaṃ, paṭhamasikkhāpade viya ‘‘nipajjitvā niddāyantopi anāpattiṃ na karotī’’ti idaṃ pana na vuttaṃ, tasmā vīmaṃsitvā yathā na virujjhati, tathā gahetabbaṃ.

カーヤ サンサッガ ヴァーセーナ アーナンドー ヴッタ、 ドゥッダッラ ヴァーチャ ヴァーセーナ アバディロー。 アンタドゥーヴァーダサ ハッテ オカーセーティ ソータッサ ラホー バーヴォ ヴッタ、 エーテーナ 「ソータッサ ラホー ドゥーヴァーダサ ハッタ エーナ パリッチャンディー タバー」ティ ダッセーティ<span class="pb" data-ed="V" data-n="2.0338"></span>。 タスマール ドゥーヴァーダサ ハッタトー バヒ ニシンノー アーナーパッティン ナ カローティ サティピ チャックシュッサ ラホー バーヴェ ソータッサ ラホー サッバーヴァートー。 イマスミンヒ シッハーパデー アッパティッチャンナッタ ソータッサ ラホーエヴァ アビペー トー。 パーリヤン パナ 「チャックシュッサ ラホー」ティ アッタ ウッダーラ ヴァーセーナ ヴッタム。 ケンチ パナ 「ドゥーエピ ラホー イダッ アディペー ター」ティ ヴッタム、 タン ナ ガーヘタバーン。 ナ ヒ アッパティッチャンネー オカーセー チャックシュッサ ラホー サンバヴァティ ドゥーヴァーダサ ハッタトー バヒ ダッサーナ ヴィサヤテー ドゥーラターレ ニシンナピ ダッツトゥ サクッネー バヴァートー。 ニダーヤントーピティ イミナー 「ニパッティヴァー ニダーヤントーピ ガーヒトーヨーヴァ」ティ ティースーピ ガンチャ パデーシュ ヴッタム。「ニパッティヴァー ニダーヤントーピ サティピ チャックシュッサ ラヘー アバディラッタ ソータッサ ラホー ナッティ」ティ ガンチャ パダカーラナン アビプラヤーヤ。 ヤーダー パナ ニパッティヴァー ニダーヤントー アンドホー ヴィヤ キンチ ナ パサタティ チャックシュッサ ラホー サンバヴァティ、 タター バディロー ヴィヤ キンチ サッダン ナ スナティティ ソータッサ ラホーピ サンバヴァティティ サッカ ヴァットゥン。 アッタカタヤーン チャ ター トー ヴァー ニシンノー ヴァーティ エッタッカメー ヴッタム、 パタマシッハーパデー ヴィヤ 「ニパッティヴァー ニダーヤントーピ アーナーパッティン ナ カローティ」ティ イダン パナ ナ ヴッタム、 タスマール ヴィーマンシトヴァー ヤター ナ ヴィルジャティ、 タター ガーヘタバーン。

Sotassa rahasseva idhādhippetattā **‘‘badhiro pana cakkhumāpī’’**ti vuttaṃ. Andhassa appaṭicchannampi paṭicchannapakkhaṃ bhajatīti paṭhamasikkhāpadassa visayattā vuttaṃ **‘‘andho vā abadhiropi na karotī’’**ti. Yatheva hi tattha apihitakavāṭassa gabbhassa anto samīpepi ṭhito andho anāpattiṃ na karoti, evamayampīti daṭṭhabbaṃ. Ubhayatthāpīti dvīsupi aniyatesu. Yasmā dvīhi sikkhāpadehi udāyittheraṃ ārabbha visuṃ paññattā kāci āpatti nāma natthi, tasmā tassa tassa sikkhāpadassa ādikammike sandhāya ādikammikānaṃ anāpatti vuttā. Upanandattherādayo hi raho nisajjādīnaṃ ādikammikā. Bhagavatā pana paṭhamaṃ paññattasikkhāpadāniyeva gahetvā upanandavatthusmiṃ aniyatakkamo dassito. Yadi imehi sikkhāpadehi visuṃ paññattā āpatti nāma natthi, atha kasmā bhagavatā aniyatadvayaṃ paññattanti? Evarūpāyapi upāsikāya vuccamāno paṭijānamānoyeva āpattiyā kāretabbo, na appaṭijānamānoti dassentena bhagavatā yāya kāyaci āpattiyā yena kenaci codite paṭiññātakaraṇaṃyeva daḷhaṃ katvā vinayavinicchayalakkhaṇaṃ ṭhapitaṃ. Atha bhikkhunīnaṃ aniyataṃ kasmā na vuttanti? Idameva lakkhaṇaṃ sabbattha anugatanti na vuttaṃ.

「耳が聞こえなくても、目が見える人であっても」という言葉は、その(規定の)秘匿性が強調されているためである。盲目の人が開け放たれた(扉)を覆うように努めるということは、最初の戒律の対象となるため、「盲人であっても、耳が聞こえない人であっても、(そのような行為を)しない」と述べられている。そこでは、戸が閉められた部屋のすぐ近くにいても、盲人には罰がないのと同様に、この場合もそうであると理解すべきである。両方においてもとは、規定されていない二つの場合においてである。なぜなら、二つの戒律によって、ウーダーイ長老をめぐって、それぞれ別々に定められた規定がないため、それぞれの戒律の最初の行為については、規定がないと述べられている。ウパナンダ長老らは、隠れて座ることなどの最初の行為者であった。しかし、世尊は、最初に定められた戒律だけをとらえ、ウパナンダの出来事において、規定のない(行為)が示された。もしこれらの戒律によって、それぞれ別々に規定された罪がないのであれば、なぜ世尊は二つの規定のない(行為)を定められたのか。このような状況であっても、在家信者に言われた場合、認める者には罪が課せられるべきであり、認めない者には課せられないと示すことで、世尊は、どのような罪であっても、誰かに問われた場合、必ず認めることが、 vinaya(戒律)と vinicchaya(裁断)の性質として確立されていると示された。では、なぜ比丘尼には規定がないと定められなかったのか。この性質がすべてに適用されると(言われ)なかったからである。

Dutiyaaniyatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.

第二の規定のない戒律の解説が終わる。

Iti samantapāsādikāya vinayaṭṭhakathāya sāratthadīpaniyaṃ

ここに、サマントパーサーディカー(Samantapāsādikā)という戒律の注釈書のサーラッタディパニー(Sāratthadīpanī)がある。

Aniyatavaṇṇanā niṭṭhitā.

規定のない戒律の解説が終わる。