Aṭṭhapaññāsatima pariccheda

Lokasāsana saṃgahakaraṇo

Vicinitvā kulīne so, jane sabbe samādiya;

Sakārakkhāya yojesi, yathācāraṃ mahīpati.

Uccaṃ pulatthinagare, pākāraṃ kārayī thiraṃ;

Nekagopurasaṃyuttaṃ, yudhākammasurañjitaṃ.

Samantāyatavitthiṇṇa-gambhīraparikhāyutaṃ;

Uccapatthaṇḍilopetaṃ, duppadhaṃsamarātihi.

Upasampadakammassa, gaṇapūrakabhikkhūnaṃ;

Appahonekabhāvena, sāsanaṭhitimānaso.

Anuruddhanarindassa, sahāyassātha santikaṃ;

Rāmaññavisayaṃ dūte, pesetvā sahapābhate.

Tato āṇāpayitvāna, piṭakattayapārage;

So sīlādiguṇāvāse, bhikkhavo therasammate.

Te uḷārāhi pūjāhi, pūjayitvā narissaro;

Pabbajjā upasampatti, kārayitvā anekaso.

Piṭakattayañca bahuso, kathāpetvā savaṇṇanaṃ;

Laṅkāyo’sakkamānaṃ so, jotayī jinasāsanaṃ.

Putatthinagarassanto, padesasmiṃ tahiṃ tahiṃ;

Vihāre kārayitvāna, bahuke sumanohare.

10.

Bhikkhavo tattha vāsetvā, nikāyattayavāsino;

Paccayehi uḷārehi, santappesi catūhipi.

11.

Phalikatthambhakacāru-pākāraparikhāyutaṃ;

Pañcabhūmakapāsāda-pavare no’pasobhitaṃ.

12.

Samasantā vāsapantīhi, subhāhi suvirājitaṃ;

Nirakiṇṇamasambādha varabhāsura gopuraṃ.

13.

Vihāraṃ kārayitvāna, vatthuttayaparāyano;

Nikāyattayavāsissa, bhikkhusaṅghassa’dāsiso.

14.

Saṅghassa pākavaṭṭatthaṃ, raṭṭhaṃ datvā’ḷisārakaṃ;

Sakalaṃ sannivāsīhi, nettikehi saheva so.

15.

Nekasatānibhikkhūnaṃ, vāsayitvāna tattha so;

Satataṃ sampavattesi, uḷāraṃ catupaccayaṃ.

16.

Dāṭṭhādhātugharaṃcāru, kārayitvā mahārahaṃ;

Dāṭhādhātussa niccaṃ so, mahāmahamakārayi.

17.

Gaṇasaṅgaṇikā’peto, potthakaṃ dhammasaṅgaṇiṃ;

Parivattesi sopāto, sundare dhammamandire.

18.

Naccādigandhamālādi-nekapūjampavattiya;

Sīrena saddhāsambandho, sambuddhamabhivandati.

19.

Jambudīpāgate cāga, sūro so bhuvirisūrayo;

Tappesi dhanadānena, dāniyeneka so vibhū.

20.

Saddhammakathikānaṃ so, pūjā katvāna nekaso;

Desāpesica saddhammaṃ, sadādhammaguṇe rato.

21.

Tikkhattuṃ so tulābhāra-dānaṃ dinesu dāpayi;

Uposathaṃ vopavasi, suvisuddhamuposathe.

22.

Adā daṇḍissaraṃ dāna-manusaṃvaccharaṃ vibhū;

Piṭakattayaṃ likhāpetvā, bhikkhusaṅghassa dāpayi.

23.

Mahagghamaṇimuttādi-ratanāni sapesiya;

Jambudīpe mahābodhiṃ-nekakkhattuma pūjayi.

24.

Kaṇṇāṭabhūmipālena, coḷaraññā ca pesitā;

Dūtāmahantamādāya, paṇṇākāramidhāgatā.

25.

Addasaṃsu mahīpālaṃ, tato so tuṭṭhamānaso;

Tesaṃ ubhinnaṃ dūtānaṃ, kattabbaṃ sādhukāriya.

26.

Tesu ādo’va kaṇṇāṭa-dūtehi saha pesiya;

Dūte sakīye kaṇṇāṭa-nikaṭaṃ sārapābhate.

27.

Attano visayaṃ patte, coḷo sīhaḷa dūtake;

Sahasā kaṇṇanāsāsu, pāpayiṃsu virūpataṃ.

28.

Sampattavippakārāke, idhāgantvāna rājino;

Kathayiṃsu tadā sabbaṃ, coḷena katamattani.

29.

Uddipitābhimāno so, sakalāmaccamajjhago;

Avhāya damiḷe dūte, iti coḷassa sandisi.

30.

Senaṃ vinā’va ekasmiṃ, dīpe majjhe mahaṇṇave;

Bāhābalaparikkhāvā, hotuno dvandayuddhato.

31.

Balaṃ sannayha sakalaṃ, rajje tuyhaṃ mamā’tha vā;

Tavā’bhimata dosamhi, saṅgāmo vā karīyataṃ.

32.

Mayā vuttakkameneva, vattabbo vo janādhipo;

Iti vatvāna te dūte, itthalaṅkāra maṇḍite.

33.

Vissajjiya lahuṃcoḷa-mahīpālassa santikaṃ;

Tato senaṅgamādāya, anurādha puraṃ gami.

34.

Mattikāvāṭatitthe ca, mahātitthe ca pesayī;

Coḷaraṭṭhaṃ’va gantvāna, yujjhituṃ dve camūpati.

35.

Sajjantesu camūpesu, nāvāpātheyyakāni ca;

Yuddhatthāya balaṃ coḷa-raṭṭhapesanakāraṇā.

36.

Tadā tiṃsatime vasse, veḷakkārasanāmakā;

Balakāyā tahiṃgantu-manicchantā virodhino.

37.

Māretvāna ubho senā-nāthe mattagajāviya;

Samantato vilumpiṃsu, pulatthipuramuddhatā.

38.

Puttehi tīhi sahitaṃ, rājino ca kaṇīyasiṃ;

Gaṇitvā sahasā rāja-pāsādaṃ cāpi jhāpayuṃ.

39.

Rājā nikkhamma khippaṃ so, gantvā dakkhiṇapassakaṃ;

Sele vātagirivhasmiṃ, sāraṃ bhaṇḍaṃ ṭhapāpiya.

40.

Vīrabāhuparājena, sīhavikkamasālinā;

Mahatā ca baloghena, samantā parivārito.

41.

Pulatthipuramāgamma, vattento dāruṇaṃ raṇaṃ;

Palāpesi khaṇeneva, balakāye samāgate.

42.

Māritāna camūpāna-maṭṭhisaṅghāṭadhiṭṭhitaṃ;

Parikkhipitvā citakaṃ, veribhūte balādhipe.

43.

Bandhayitvāna khāṇumhi, pacchā bāhaṃ subandhanaṃ;

Parito vipphurantīhi, aggijālāhi jhāpayi.

44.

Ghātetvā tattha mānītaṃ, gāmāni dharaṇīpati;

Akāsi laṅkāvasudhaṃ, sabbathā vītakaṇṭakaṃ.

45.

Yujjhituṃ saha coḷena, rājā attakatāvadhiṃ;

Anatikkamma so pañca-cattālīsamhi vacchare.

46.

Sannaddhaṃ balamādāya, gantvā sāgarapaṭṭanaṃ;

Tassābhigamanaṃ passaṃ, kañcikālaṃ tahiṃ vasaṃ.

47.

Anāgatattā coḷassa, tassa dūte vissajjiya;

Punāgantvā vasīrājā, pulatthinagare ciraṃ.

48.

Mahāheḷi sareharu, mahādattikanāmikā;

Kaṭunnarūpaṇḍavāpī, kallagallika nāmikā.

49.

Eraṇḍegallavāpī ca, dīghavatthukavāpikā;

Maṇḍavāṭakavāpī, ca, kittaggabodhipabbatā.

50.

Valāhassa mahādāru, gallakumbhīlasobbhakā;

Pattapāsāṇavāpī ca, vāpī ca kāṇanāmikā.

51.

Etā caññā ca so chinna-mariyādā vāpiyo bahū;

Bandhāpesi sadādīna-satte baddha hitāsayo.

52.

Bhūmindo kandarā-gaṅgā-nadīsu ca tahiṃ tahiṃ;

Subhikkhaṃ kārayī raṭṭhaṃ, bandhetvā’varaṇāni so.

53.

Vihārā’bhayacāritta-bhediniṃ mahisaṃsaka;

Parihāre sabbasocchijja-gāhayitvā galamhi taṃ.

54.

Purambhā bahi kāretvā, mahāsaṅghaṃ khamāpiya;

Pakāsesi ca lokassa, saṅghagāravamattano.

56.

Mahāgāme nikāyānaṃ, titaye coḷanāsite;

Dhātugabbhe ca bandhesi, thūpārāmadvaye’pi ca.

57.

Mātuyā’ḷāhaṇaṭhāne, tatheva pitunopi ca;

Akā pañca mahāvāse, tathā budalaviṭṭhiyaṃ.

58.

Paṇḍavāpī ca pāṭhīno, rakkhacetiyapabbato;

Tatheva maṇḍalagiri-madhutthalavihārako.

59.

Uruvelavhayo deva-nagare ca vihārako;

Mahiyaṅgaṇavihāro ca, sītalaggāmaleṇakaṃ.

60.

Jambukolavihāro ca, tatheva girikaṇḍako;

Kurundiyavihāro ca, jambukolakaleṇakaṃ.

61.

Bhallātakavihāro ca, tatheva paragāmako;

Kāsagallavhayo canda-girivhaya vihārako.

62.

Velagāmavihāro ca, mahāsenavhagāmako;

Vihāro cā’nurādhamhi, pure bodhigharaṃ tathā.

63.

Iccevamādayoneke, vihāre ca bahū vibhū;

Paṭisaṅkharijiṇṇe so, gāme cā’dā visuṃ visuṃ.

64.

Samantakūṭa selatthaṃ, munindapadalañjanaṃ;

Paṇamatthāya gacchantā, manussā duggamañjase.

65.

Sabbe mā kilamantū’ti, dānavaṭṭāya dāpayi;

Sālikkhettādisampannaṃ, gilīmalayanāmakaṃ.

66.

Kadalīgāmamagge ca, hūvaraḷañjase tathā;

Gāme datvāna paccekaṃ, sālāyo cāpi kārayi.

67.

Anāgate taṃ bhūpālā, mā gaṇhantū’ti lekhiya;

Akkharāni silāthambhe, patiṭṭhāpesi bhūmipo.

68.

Gāmaṃ antaraviṭṭhiñca, tathā saṅghāṭagāmakaṃ;

Sirimaṇḍagalārāmañca, adāso lābhavāsinaṃ.

69.

Vanajīvakabhikkhūna-madā so catupaccaye;

Bandhūnampi ca so tesaṃ, bhogagāme padāpayi.

70.

Pāvāraggikapallāni, vividhe osadhepi ca;

Sīte utumhi bahuso, bhikkhusaṅghassa dāpayi.

71.

Adā sabbaparikkhāre, parikkhāre tathāttha so;

Nekavāresu sakkaccaṃ, bhikkhusaṅghassa buddhimā.

72.

Saṅghassa pākavaṭṭatthaṃ, bhikkhūnaṃ lābhavāsinaṃ;

Veyyāvaccakarānañca, pūjetuṃ cetiyādikaṃ.

73.

Padinnā pubbarājūhi, ye gāmā rohaṇe bahū;

Tepi sabbe anūne so, yathāpubbaṃ ṭhapesi ca.

74.

Adāsi piṭhasappīna-musabhe balino bahi;

Bhattaṃ cā’dāsi so kāka soṇādīnaṃ dayāparo.

75.

Adāsinekatā veyya-kārakānaṃ mahākavī;

Saddhiṃ paveṇigāmehi, vittajātamanappakaṃ.

76.

Rājāmaccādiputtānaṃ, siloke racite suṇaṃ;

Yathānurūpaṃ pādāsi, dhanaṃ tesaṃ kavissaro.

77.

Andhānaṃ paṅgulānañca, gāme cā’dā visuṃ visuṃ;

Nānādevakulānañca, dinnaṃ pubbaṃ na hāpayi.

78.

Patti vo so kulitthīna-manāthānaṃ yathārahaṃ;

Vidhavānamadāgāme, bhattaacchādanāni ca.

79.

Rājā sīhaḷakā veyya-karaṇe so mahāpati;

Aggo sīhaḷakāveyya-kārakānamahosi ca.

80.

Subhe baddhādaro baddha guṇavhaya vihārake;

Bandhesi uparājā so, cetiyaṃ coḷanāsitaṃ.

81.

Muttacāgī tato tassa, vihārapavarassa so;

Datvā gāmavare niccaṃ, pūjāyo sampavattayi.

82.

Sova tassa vihārassa, upacāravanantike;

Bandhāpesi mahāvāpiṃ, thīrībhūtamahodakaṃ.

83.

Kappūramūlāyatane, rañño dhītā yasodharā;

Akāresi thiraṃ rammaṃ, mahantaṃ paṭimāgharaṃ.

84.

Selantarasamūhasmiṃ, rājino rājino sakā;

Kāresi cārupāsādaṃ, pasādāvahamuggataṃ.

85.

Tadā neke ca sacivā, tasso rodhajanāpi ca;

Samāciniṃsu puññāni, anekāni anekaso.

86.

Evaṃ samanusāsante, laṃkaṃ laṃkā narissare;

Uparājā vasaṃnīto, vinīto gheramaccunā.

87.

Tassa kattabbakiccāni, sakalāni samāpiya;

Jayabāhussoparajjaṃ, bhikkhūnaṃ matiyā adā.

88.

Athādipādapadaviṃ, datvā vikkamabāhuno;

Gajabāhū’ti vidite, tassa jāte sute tato.

89.

Mahāmaccehi mantetvā, rājāputtahitatthiko;

Rohaṇaṃ kasiṇaṃ datvā, tahiṃ vāsāya pesayi.

90.

Tato so tattha gantvāna, mahānāgahulaṃ puraṃ;

Rājadhāniṃ karitvāna, tattha vāsamakappayī.

91.

Evaṃ paññāsavassāni’ha vijayabhujo vattayitvāna sammā,

Āṇācakkaṃ janindo pyapagatakhalanaṃ esa pañcādhikāni;

Vaḍḍhetvā sāsanaṃ taṃ khaladamiḷabhayo paddutañcāpilokaṃ,

Saggaṃ lokaṃ sapuññappabhavamuruphalaṃ passituṃ cā’ru roha.

Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse

Lokasāsanasaṃgahakaraṇo nāma

Aṭṭhapaññāsatimo paricchedo