33. Umāpupphiyavaggo
1. Umāpupphiyattheraapadānaṃ
1.
‘‘Samāhitaṃ samāpannaṃ, siddhatthamaparājitaṃ;
Samādhinā upaviṭṭhaṃ, addasāhaṃ naruttamaṃ.
2.
‘‘Umāpupphaṃ gahetvāna, buddhassa abhiropayiṃ;
Sabbapupphā ekasīsā, uddhaṃvaṇṭā adhomukhā.
3.
‘‘Sucittā viya tiṭṭhante, ākāse pupphasantharā;
Tena cittappasādena, tusitaṃ upapajjahaṃ.
4.
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5.
‘‘Pañcapaññāsito kappe, eko āsiṃ mahīpati;
Samantachadano nāma, cakkavattī mahabbalo.
6.
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā umāpupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Umāpupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. Pulinapūjakattheraapadānaṃ
7.
‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, nisabhājāniyaṃ yathā;
Osadhiṃva virocantaṃ, obhāsantaṃ narāsabhaṃ.
8.
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, avandiṃ satthuno ahaṃ;
Satthāraṃ parivaṇṇesiṃ, sakakammena tosayiṃ .
9.
‘‘Susuddhaṃ pulinaṃ gayha, gatamagge samokiriṃ;
Ucchaṅgena gahetvāna, vipassissa mahesino.
10.
‘‘Tato upaḍḍhapulinaṃ, vippasannena cetasā;
Divāvihāre osiñciṃ, dvipadindassa tādino.
11.
‘‘Ekanavutito kappe, pulinaṃ yamasiñcahaṃ;
Duggatiṃ nābhijānāmi, pulinassa idaṃ phalaṃ.
12.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Pulinapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. Hāsajanakattheraapadānaṃ
13.
‘‘Dumagge paṃsukūlakaṃ , laggaṃ disvāna satthuno;
Añjaliṃ paggahetvāna, bhiyyo uccāritaṃ mayā.
14.
‘‘Dūrato pana disvāna , hāso me udapajjatha;
Añjaliṃ paggahetvāna, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ.
15.
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
16.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā hāsajanako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Hāsajanakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4. Yaññasāmikattheraapadānaṃ
17.
‘‘Jātiyā sattavassohaṃ, ahosiṃ mantapāragū;
Kulavattaṃ adhāresiṃ, yañño ussāhito mayā.
18.
‘‘Cullāsītisahassāni, pasū haññanti me tadā;
Sārathambhupanītāni , yaññatthāya upaṭṭhitā.
19.
‘‘Ukkāmukhapahaṭṭhova, khadiraṅgārasannibho;
Udayantova sūriyo, puṇṇamāyeva candimā.
20.
‘‘Siddhattho sabbasiddhattho, tilokamahito hito;
Upagantvāna sambuddho, idaṃ vacanamabravi.
21.
‘‘‘Ahiṃsā sabbapāṇīnaṃ, kumāra mama ruccati;
Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārati.
22.
‘‘‘Rati ca samacariyāya, bāhusaccaṃ kataññutā;
Diṭṭhe dhamme parattha ca, dhammā ete pasaṃsiyā.
23.
‘‘‘Ete dhamme bhāvayitvā, sabbasattahite rato ;
Buddhe cittaṃ pasādetvā, bhāvehi maggamuttamaṃ’.
24.
‘‘Idaṃ vatvāna sabbaññū, lokajeṭṭho narāsabho;
Mamevaṃ anusāsitvā, vehāsaṃ uggato gato.
25.
‘‘Pubbe cittaṃ visodhetvā, pacchā cittaṃ pasādayiṃ;
Tena cittappasādena, tusitaṃ upapajjahaṃ.
26.
‘‘Catunnavutito kappe, yadā cittaṃ pasādayiṃ;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
27.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā yaññasāmiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Yaññasāmikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5. Nimittasaññakattheraapadānaṃ
28.
‘‘Candabhāgānadītīre, vasāmi assame ahaṃ;
Suvaṇṇamigamaddakkhiṃ, carantaṃ vipine ahaṃ.
29.
‘‘Mige cittaṃ pasādetvā, lokajeṭṭhaṃ anussariṃ;
Tena cittappasādena, aññe buddhe anussariṃ.
30.
‘‘Abbhatītā ca ye buddhā, vattamānā anāgatā;
Evamevaṃ virocanti, migarājāva te tayo.
31.
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
32.
‘‘Sattavīse ito kappe, eko āsiṃ mahīpati;
Araññasattho nāmena, cakkavattī mahabbalo.
33.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nimittasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Nimittasaññakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
6. Annasaṃsāvakattheraapadānaṃ
34.
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ antarāpaṇe;
Kañcanagghiyasaṅkāsaṃ, bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ.
35.
‘‘Siddhatthaṃ sabbasiddhatthaṃ, anejaṃ aparājitaṃ;
Sambuddhaṃ atināmetvā, bhojayiṃ taṃ mahāmuniṃ.
36.
‘‘Muni kāruṇiko loke, obhāsayi mamaṃ tadā;
Buddhe cittaṃ pasādetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
37.
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ.
38.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā annasaṃsāvako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
Annasaṃsāvakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. Nigguṇḍipupphiyattheraapadānaṃ
39.
‘‘Yadā devo devakāyā, cavate āyusaṅkhayā;
Tayo saddā niccharanti, devānaṃ anumodataṃ.
40.
‘‘‘Ito bho sugatiṃ gaccha, manussānaṃ sahabyataṃ;
Manussabhūto saddhamme, labha saddhaṃ anuttaraṃ.
41.
‘‘‘Sā te saddhā niviṭṭhāssa, mūlajātā patiṭṭhitā;
Yāvajīvaṃ asaṃhīrā, saddhamme suppavedite.
42.
‘‘‘Kāyena kusalaṃ katvā, vācāya kusalaṃ bahuṃ;
Manasā kusalaṃ katvā, abyāpajjaṃ nirūpadhiṃ.
43.
‘‘‘Tato opadhikaṃ puññaṃ, katvā dānena taṃ bahuṃ;
Aññepi macce saddhamme, brahmacariye nivesaya’.
44.
‘‘Imāya anukampāya, devādevaṃ yadā vidū;
Cavantaṃ anumodanti, ehi deva punappunaṃ .
45.
‘‘Saṃvego me tadā āsi, devasaṅghe samāgate;
Kaṃsu nāma ahaṃ yoniṃ, gamissāmi ito cuto.
46.
‘‘Mama saṃvegamaññāya, samaṇo bhāvitindriyo;
Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama santikaṃ.
47.
‘‘Sumano nāma nāmena, padumuttarasāvako;
Atthadhammānusāsitvā, saṃvejesi mamaṃ tadā.
Dvādasamaṃ bhāṇavāraṃ.
48.
‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, buddhe cittaṃ pasādayiṃ;
Taṃ dhīraṃ abhivādetvā, tattha kālaṃkato ahaṃ.
49.
‘‘Upapajjiṃ sa tattheva, sukkamūlena codito;
Vasanto mātukucchimhi, puna dhāreti mātuyā.
50.
‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, tidase upapajjahaṃ;
Etthantare na passāmi, domanassamahaṃ tadā.
51.
‘‘Tāvatiṃsā cavitvāna, mātukucchiṃ samokkamiṃ;
Nikkhamitvāna kucchimhā, kaṇhasukkaṃ ajānahaṃ.
52.
‘‘Jātiyā sattavassova , ārāmaṃ pāvisiṃ ahaṃ;
Gotamassa bhagavato, sakyaputtassa tādino.
53.
‘‘Vitthārike pāvacane, bāhujaññamhi sāsane;
Addasaṃ sāsanakare, bhikkhavo tattha satthuno.
54.
‘‘Sāvatthi nāma nagaraṃ, rājā tatthāsi kosalo;
Rathena nāgayuttena, upesi bodhimuttamaṃ.
55.
‘‘Tassāhaṃ nāgaṃ disvāna, pubbakammaṃ anussariṃ;
Añjaliṃ paggahetvāna, samayaṃ agamāsahaṃ.
56.
‘‘Jātiyā sattavassova, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
Yo so buddhaṃ upaṭṭhāsi, ānando nāma sāvako.
57.
‘‘Gatimā dhitimā ceva, satimā ca bahussuto;
Rañño cittaṃ pasādento, niyyādesi mahājuti.
58.
‘‘Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, pubbakammaṃ anussariṃ;
Tattheva ṭhitako santo, arahattamapāpuṇiṃ.
59.
‘‘Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, sire katvāna añjaliṃ;
Sambuddhaṃ abhivādetvā, imaṃ vācaṃ udīrayiṃ.
60.
‘‘‘Padumuttarabuddhassa, dvipadindassa satthuno;
Nigguṇḍipupphaṃ paggayha, sīhāsane ṭhapesahaṃ.
61.
‘‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ’.
62.
‘‘Pañcavīsasahassamhi, kappānaṃ manujādhipā;
Abbudanirabbudāni, aṭṭhaṭṭhāsiṃsu khattiyā.
63.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nigguṇḍipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Nigguṇḍipupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
8. Sumanāveḷiyattheraapadānaṃ
64.
‘‘Vessabhussa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
Sabbe janā samāgamma, mahāpūjaṃ karonti te.
65.
‘‘Sudhāya piṇḍaṃ katvāna, āveḷaṃ sumanāyahaṃ;
Sīhāsanassa purato, abhiropesahaṃ tadā.
66.
‘‘Sabbe janā samāgamma, pekkhanti pupphamuttamaṃ;
Kenidaṃ pūjitaṃ pupphaṃ, buddhaseṭṭhassa tādino.
67.
‘‘Tena cittappasādena, nimmānaṃ upapajjahaṃ;
Anubhomi sakaṃ kammaṃ, pubbe sukatamattano.
68.
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
Sabbesānaṃ piyo homi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
69.
‘‘Nābhijānāmi kāyena, vācāya uda cetasā;
Saṃyatānaṃ tapassīnaṃ, kataṃ akkositaṃ mayā.
70.
‘‘Tena sucaritenāhaṃ, cittassa paṇidhīhi ca;
Sabbesaṃ pūjito homi, anakkosassidaṃ phalaṃ.
71.
‘‘Ito ekādase kappe, sahassārosi khattiyo;
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
72.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanāveḷiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Sumanāveḷiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. Pupphacchattiyattheraapadānaṃ
73.
‘‘Siddhatthassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
Saccaṃ pakāsayantassa, nibbāpentassa pāṇino.
74.
‘‘Jalajaṃ āharitvāna, satapattaṃ manoramaṃ;
Pupphassa chattaṃ katvāna, buddhassa abhiropayiṃ.
75.
‘‘Siddhattho ca lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
76.
‘‘‘Yo me cittaṃ pasādetvā, pupphacchattaṃ adhārayiṃ;
Tena cittappasādena, duggatiṃ so na gacchati’.
77.
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, siddhattho lokanāyako;
Uyyojetvāna parisaṃ, vehāsaṃ nabhamuggami.
78.
‘‘Vuṭṭhite naradevamhi, setacchattampi vuṭṭhahi;
Purato buddhaseṭṭhassa, gacchati chattamuttamaṃ.
79.
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ chattaṃ abhiropayiṃ;
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphacchattassidaṃ phalaṃ.
80.
‘‘Catusattatikappamhi, aṭṭha jalasikhā ahū;
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
81.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pupphacchattiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Pupphacchattiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
10. Saparivārachattadāyakattheraapadānaṃ
82.
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
Ākāse jalavuṭṭhīva vassate dhammavuṭṭhiyā.
83.
‘‘Tamaddasāsiṃ sambuddhaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ;
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, agamāsiṃ sakaṃ gharaṃ.
84.
‘‘Chattaṃ alaṅkataṃ gayha, upagacchiṃ naruttamaṃ;
Haṭṭho haṭṭhena cittena, ākāse ukkhipiṃ ahaṃ.
85.
‘‘Susaṅgahitayānaṃva, dantova sāvakuttamo;
Upagantvāna sambuddhaṃ, matthake sampatiṭṭhahi.
86.
‘‘Anukampako kāruṇiko, buddho lokagganāyako;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
87.
‘‘‘Yena chattamidaṃ dinnaṃ, alaṅkataṃ manoramaṃ;
Tena cittappasādena, duggatiṃ so na gacchati.
88.
‘‘‘Sattakkhattuñca devesu, devarajjaṃ karissati;
Bāttiṃsakkhattuñca rājā, cakkavattī bhavissati.
89.
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
90.
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
91.
‘‘Buddhassa giramaññāya, vācāsabhimudīritaṃ;
Pasannacitto sumano, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ.
92.
‘‘Jahitvā mānusaṃ yoniṃ, dibbaṃ yoniṃ majjhagaṃ;
Vimānamuttamaṃ mayhaṃ, abbhuggataṃ manoramaṃ.
93.
‘‘Vimānā nikkhamantassa, setacchattaṃ dharīyati;
Tadā saññaṃ paṭilabhiṃ, pubbakammassidaṃ phalaṃ.
94.
‘‘Devalokā cavitvāna, manussattañca āgamiṃ;
Chattiṃsakkhattuṃ cakkavattī, sattakappasatamhito.
95.
‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, āgacchiṃ tidasaṃ puraṃ;
Saṃsaritvānupubbena, mānusaṃ punarāgamiṃ.
96.
‘‘Okkantaṃ mātukucchiṃ maṃ, settacchattaṃ adhārayuṃ;
Jātiyā sattavassohaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
97.
‘‘Sunando nāma nāmena, brāhmaṇo mantapāragū;
Phalikaṃ chattamādāya, sāvakaggassa so tadā.
98.
‘‘Anumodi mahāvīro, sāriputto mahākathī;
Sutvānumodanaṃ tassa, pubbakammamanussariṃ.
99.
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ;
Saritvā purimaṃ kammaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
100.
‘‘Uṭṭhāya āsanā tamhā, sire katvāna añjaliṃ;
Sambuddhaṃ abhivādetvā, imaṃ vācaṃ udīriyiṃ.
101.
‘‘Satasahassito kappe, buddho loke anuttaro;
Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho.
102.
‘‘Tassa chattaṃ mayā dinnaṃ, vicittaṃ samalaṅkataṃ;
Ubho hatthehi paggaṇhi, sayambhū aggapuggalo.
103.
‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā;
Ekacchattassa dānena, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
104.
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
105.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saparivārachattadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Saparivārachattadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
Umāpupphiyavaggo tettiṃsatimo.
Tassuddānaṃ –
Umāpupphañca pulinaṃ, hāso yañño nimittako;
Saṃsāvako nigguṇḍī ca, sumanaṃ pupphachattako;
Saparivārachatto ca, gāthā sattasatuttarāti.