Bāladujjanakaṇḍa
206.
Kāyaduccaritādīhi, sampanno pāpamānujo;
Bāloti lokanāthena, kittito dhammasāminā.
207.
Ducintitacintī ceva, dubbhāsitabhāsīpi ca;
Dukkaṭakammakārī ca, pāpako bālamānujo.
208.
Atipiyo na kātabbo, khalo kotuhalaṃ karo;
Sirasā vahamānopi, aḍḍhapūro ghaṭo yathā.
209.
Sappo duṭṭho khalo duṭṭho, sappā duṭṭhataro khalo;
Mantosadhehi taṃ sappaṃ, khalaṃ kenupasammati.
210.
Yo bālo maññati bālyaṃ, paṇḍito vāpi tenaso;
Bālo ca paṇḍitamānī, sa ve bāloti vuccati.
211.
Madhūva maññati bālo, yāva pāpaṃ na paccati;
Yadā ca paccati pāpaṃ, atha dukkhaṃ nigacchati.
212.
Na sādhu balavā bālo, sāhasā vindate dhanaṃ;
Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjati.
213.
Ghare duṭṭho mūsiko ca, vane duṭṭho ca vānaro;
Sakuṇe ca duṭṭho kāko, nareduṭṭho ca brāhmaṇo.
214.
Dīghā jāgarato ratti, dīghaṃ santassa yojanaṃ;
Dīgho bālānasaṃsāro, saddhammaṃ avijānataṃ.
215.
Tilamattaṃ paresañca, appadosañca passati;
Nāḷikerampi sadosaṃ, khalajāto na passati.
216.
Nattadosaṃ pare jaññā, jaññā dosaṃ parassatu;
Guyho kummāva aṅgāni, paradosañca lakkhaye.
217.
Luddhaṃ atthena gaṇheyya, thaddhaṃ añjalikammunā;
Chandānuvattiyā mūḷhaṃ, yathābhūtena paṇḍitaṃ.
218.
Yathā udumbarapakkā, bahi rattakā eva ca;
Antokimila sampuṇṇā, evaṃ dujjanahadayā.
219.
Yāvajīvampi ce bālo, paṇḍitaṃ payirupāsati;
Na so dhammaṃ vijānāti, dabbī sūparasaṃ yathā.
220.
Carañce nādhigaccheyya, seyyaṃ sadisamattano;
Ekacariyaṃ daḷhaṃ kayirā, natthi bāle sahāyatā.
221.
Ajātamatamūḷhānaṃ, varamādayo na cantimo;
Sakiṃ dukkhakarāvāda-yontimo tu pade pade.
222.
Dujjanena samaṃ veraṃ, sakhyañcāpi na kāraye;
Uṇho dahati caṅgāro, sīto kaṇhāyate karaṃ.
223.
Dujjano piyavādī ca, netaṃ vissāsakāraṇaṃ;
Madhu tiṭṭhati jivhagge, hadaye halāhalaṃ visaṃ.
224.
Dujjano parihātabbo, vijjāyālaṅkatopi ca;
Maṇinā bhūsito sappo, kimeso na bhayaṅkaro.
225.
Nāḷikerasamākārā, dissantepi hi sajjanā;
Aññe badarikākārā, bahireva manoharā.
Yathāpi pana sapakkā, bahi kaṇṭakameva ca;
Anto amatasampuṇṇā, evaṃ sujanahadayā.
Yathā udumbarapakkā, bahi rattakameva ca;
Evaṃ kimilasampuṇā, evaṃ dujjanahadayā.
226.
Dosabhīto anārambho, taṃ kā purisalakkhaṇaṃ;
Kohyajiṇṇabhayā nanu, bhojanaṃ parihīyate.
227.
Payopānaṃ bhujaṅgānaṃ, kevalaṃ visavaḍḍhanaṃ;
Upadeso hi mūḷhānaṃ, pakopāya na santiyā.
228.
Na ṭhātabbaṃ na gantabbaṃ, dujjanena samaṃ kvaci;
Dujjano hi dukkhaṃ deti, na so sukhaṃ kadācipi.
229.
Abaddhā tattha bajjhanti, yattha bālā pabhāsare;
Baddhāpi tattha muccanti, yattha dhīrā pabhāsare.
230.
Parittaṃ dārumāruyha, yathā sīde mahaṇṇave;
Evaṃ kusitamāgamma, sādhu jīvipi sīdati;
Tasmā taṃ parivajjeyya, kusītaṃ hīnavīriyaṃ.
231.
Saddhāsīlādisampanno, sumitto sādhumānuso;
Tādisaṃ mittaṃ seveyya, vuddhikāmo vicakkhaṇo.
232.
Dānādiguṇaseṭṭhehi, miditabbo mitto hi kho;
Tādisaṃ avaṅkeneva, manasā bhajeyya sudhī.
333.
Hitakkaro paro bandhu, bandhupi ahito paro;
Ahito dehajo byādhi, hitaṃ araññamosadhaṃ.
234.
Parokkhe kiccahantāraṃ, paccakkhe piyavādinaṃ;
Vajjaye tādisaṃ mittaṃ, visakumbhaṃ payomukhaṃ.
135.
Dhanahīne caje mitto, puttadārā sahodarā;
Dhanavanteva sevanti, dhanaṃ loke mahāsakhā.
236.
Jāniyā pesane bhacce, bandhave byasanāgame;
Mittañca āpadikāle, bhariyañca vibhavakkhaye.
237.
Ussave byasane ceva, dubbhikkhe sattuviggahe;
Rājadvāre susāne ca, yo tiṭṭhati so bandhavā.
238.
Na 2 vissase amittassa, mittañcāpi na vissase;
Kadāci kupite mitte, sabbadosaṃ pakāsati.
239.
Mātā mittaṃ pitā ceti, sabhāvā taṃ tayaṃ hitaṃ;
Kammakaraṇato caññe, bhavanti hitabuddhiyo.
240.
Āpadāsu mittaṃ jaññā, yuddhe sūraṃ iṇe suciṃ;
Bhariyaṃ khīṇesu vittesu, byasanesu ca bandhavaṃ.
241.
Sakiṃ duṭṭhañca yo mittaṃ, puna sandhātumicchati;
Sa maccumupagaṇhāti, gabbhaṃ assatarī yathā.
242.
Iṇaseso aggiseso, rogaseso tatheva ca;
Punappunaṃ vivaḍḍhanti, tasmā sesaṃ na kāraye.
243.
Padumaṃva mukhaṃ yassa, vācā candanasītalā;
Tādisaṃ no paseveyya, hadaye tu halāhalaṃ.
244.
Na seve pharusaṃ sāmiṃ, na ca seveyya macchariṃ;
Tato apaggaṇha sāmiṃ, neva niggahitaṃ tato.
245.
Kudesañca kumittañca, kukulañca kubandhavaṃ;
Kudārañca kudāsañca, dūrato parivajjaye.
246.
Sītavāco bahumitto, pharuso appamittako;
Upamā ettha ñātabbā, sūriyacandarājūnaṃ.
247.
Ahitā paṭisedho ca, hitesu ca payojanaṃ;
Byasane apariccāgo, itidaṃ mittalakkhaṇaṃ.
248.
Piyo garu bhāvanīyo, vattā ca vacanakkhamo;
Gambhīrañca kathaṃ kattā, no caṭṭhāne niyojako;
Tādisaṃ mittaṃ seveyya, bhūtikāmo vicakkhaṇo.
Piyo garu bhāva nīyo, vattā ca vacanakkhamo;
Gambhirañca kathaṃ kattā, no caṭṭhāne niyojako.
Yamhi etāni ṭhānāni, saṃvijjantidha puggale;
So mitto mittakāmena, atthakāmānukampato;
Api nāsiyamānena, bhajitabbo tathāvidho.
249.
Orasaṃ katasambandhaṃ, tathā vaṃsakkamāgataṃ;
Rakkhako byasanehi, mittaṃ ñeyyaṃ catubbidhaṃ.
250.
Piyo garu bhāvaniyo, vattā ca vacanakkhamo;
Gambhirañca kathaṃ kattā, na caṭṭhāne niyojako;
Taṃ mittaṃ mittakāmena, yāvajīvampi seviyaṃ.
Piyo garu bhāvanīyo, vattā ca vacanakkhamo;
Gambhirañca kathaṃ kattā, no caṭṭhāne niyojako;
Tādisaṃ mittaṃ seveyya, bhūtikāmo vicakkhaṇo.