12. Mahāparivāravaggo
1. Mahāparivārakattheraapadānaṃ
1.
‘‘Vipassī nāma bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
Aṭṭhasaṭṭhisahassehi, pāvisi bandhumaṃ tadā.
2.
‘‘Nagarā abhinikkhamma, agamaṃ dīpacetiyaṃ;
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ.
3.
‘‘Cullāsītisahassāni, yakkhā mayhaṃ upantike;
Upaṭṭhahanti sakkaccaṃ , indaṃva tidasā gaṇā.
4.
‘‘Bhavanā abhinikkhamma, dussaṃ paggayhahaṃ tadā;
Sirasā abhivādesiṃ, tañcādāsiṃ mahesino.
5.
‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthu sampadā;
Buddhassa ānubhāvena, vasudhāyaṃ pakampatha.
6.
‘‘Tañca acchariyaṃ disvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;
Buddhe cittaṃ pasādemi, dvipadindamhi tādine.
7.
‘‘Sohaṃ cittaṃ pasādetvā, dussaṃ datvāna satthuno;
Saraṇañca upāgacchiṃ, sāmacco saparijjano.
8.
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
9.
‘‘Ito pannarase kappe, soḷasāsuṃ suvāhanā ;
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
10.
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahāparivārako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Mahāparivārakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. Sumaṅgalattheraapadānaṃ
11.
‘‘Atthadassī jinavaro, lokajeṭṭho narāsabho;
Vihārā abhinikkhamma, taḷākaṃ upasaṅkami.
12.
‘‘Nhatvā pitvā ca sambuddho, uttaritvekacīvaro;
Aṭṭhāsi bhagavā tattha, vilokento disodisaṃ.
13.
‘‘Bhavane upaviṭṭhohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ;
Haṭṭho haṭṭhena cittena, apphoṭesiṃ ahaṃ tadā.
14.
‘‘Sataraṃsiṃva jotantaṃ, pabhāsantaṃva kañcanaṃ ;
Naccagīte payuttohaṃ, pañcaṅgatūriyamhi ca.
15.
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
Sabbe satte abhibhomi, vipulo hoti me yaso .
16.
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
Attānaṃ tosayitvāna, pare tosesi tvaṃ muni.
17.
‘‘Pariggahe nisīditvā, hāsaṃ katvāna subbate;
Upaṭṭhahitvā sambuddhaṃ, tusitaṃ upapajjahaṃ.
18.
‘‘Soḷaseto kappasate, dvinavaekacintitā;
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
19.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumaṅgalo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Sumaṅgalattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. Saraṇagamaniyattheraapadānaṃ
20.
‘‘Ubhinnaṃ devarājūnaṃ, saṅgāmo samupaṭṭhito;
Ahosi samupabyūḷho , mahāghoso avattatha .
21.
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
Antalikkhe ṭhito satthā, saṃvejesi mahājanaṃ.
22.
‘‘Sabbe devā attamanā, nikkhittakavacāvudhā;
Sambuddhaṃ abhivādetvā, ekaggāsiṃsu tāvade.
23.
‘‘Mayhaṃ saṅkappamaññāya, vācāsabhimudīrayi;
Anukampako lokavidū, nibbāpesi mahājanaṃ.
24.
‘‘Paduṭṭhacitto manujo, ekapāṇaṃ viheṭhayaṃ;
Tena cittappadosena, apāyaṃ upapajjati.
25.
‘‘Saṅgāmasīse nāgova, bahū pāṇe viheṭhayaṃ;
Nibbāpetha sakaṃ cittaṃ, mā haññittho punappunaṃ.
26.
‘‘Dvinnampi yakkharājūnaṃ, senā sā vimhitā ahu ;
Saraṇañca upāgacchuṃ, lokajeṭṭhaṃ sutādinaṃ.
27.
‘‘Saññāpetvāna janataṃ, padamuddhari cakkhumā;
Pekkhamānova devehi, pakkāmi uttarāmukho.
28.
‘‘Paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchiṃ, dvipadindassa tādino;
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
29.
‘‘Mahādundubhināmā ca, soḷasāsuṃ rathesabhā;
Tiṃsakappasahassamhi, rājāno cakkavattino.
30.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saraṇagamaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Saraṇagamaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4. Ekāsaniyattheraapadānaṃ
31.
‘‘Varuṇo nāma nāmena, devarājā ahaṃ tadā;
Upaṭṭhahesiṃ sambuddhaṃ, sayoggabalavāhano.
32.
‘‘Nibbute lokanāthamhi, atthadassīnaruttame;
Tūriyaṃ sabbamādāya, agamaṃ bodhimuttamaṃ.
33.
‘‘Vāditena ca naccena, sammatāḷasamāhito;
Sammukhā viya sambuddhaṃ, upaṭṭhiṃ bodhimuttamaṃ.
34.
‘‘Upaṭṭhahitvā taṃ bodhiṃ, dharaṇīruhapādapaṃ;
Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
35.
‘‘Sakakammābhiraddhohaṃ, pasanno bodhimuttame;
Tena cittappasādena, nimmānaṃ upapajjahaṃ.
36.
‘‘Saṭṭhitūriyasahassāni, parivārenti maṃ sadā;
Manussesu ca devesu, vattamānaṃ bhavābhave.
37.
‘‘Tividhaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane .
38.
‘‘Subāhū nāma nāmena, catuttiṃsāsu khattiyā;
Sattaratanasampannā, pañcakappasate ito.
39.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekāsaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Ekāsaniyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5. Suvaṇṇapupphiyattheraapadānaṃ
40.
‘‘Vipassī nāma bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
Nisinno janakāyassa, desesi amataṃ padaṃ.
41.
‘‘Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, dvipadindassa tādino;
Soṇṇapupphāni cattāri, buddhassa abhiropayiṃ.
42.
‘‘Suvaṇṇacchadanaṃ āsi, yāvatā parisā tadā;
Buddhābhā ca suvaṇṇābhā, āloko vipulo ahu.
43.
‘‘Udaggacitto sumano, vedajāto katañjalī;
Vittisañjanano tesaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho.
44.
‘‘Āyācitvāna sambuddhaṃ, vanditvāna ca subbataṃ;
Pāmojjaṃ janayitvāna, sakaṃ bhavanupāgamiṃ.
45.
‘‘Bhavane upaviṭṭhohaṃ, buddhaseṭṭhaṃ anussariṃ;
Tena cittappasādena, tusitaṃ upapajjahaṃ.
46.
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
47.
‘‘Soḷasāsiṃsu rājāno, nemisammatanāmakā;
Tetālīse ito kappe, cakkavattī mahabbalā.
48.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā suvaṇṇapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Suvaṇṇapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
6. Citakapūjakattheraapadānaṃ
49.
‘‘Vasāmi rājāyatane, sāmacco saparijjano;
Parinibbute bhagavati, sikhino lokabandhuno.
50.
‘‘Pasannacitto sumano, citakaṃ agamāsahaṃ;
Tūriyaṃ tattha vādetvā, gandhamālaṃ samokiriṃ.
51.
‘‘Citamhi pūjaṃ katvāna, vanditvā citakaṃ ahaṃ;
Pasannacitto sumano, sakaṃ bhavanupāgamiṃ.
52.
‘‘Bhavane upaviṭṭhohaṃ, citapūjaṃ anussariṃ;
Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha.
53.
‘‘Anubhotvāna sampattiṃ, devesu mānusesu ca;
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
54.
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.
55.
‘‘Ekūnatiṃsakappamhi, ito soḷasa rājāno;
Uggatā nāma nāmena, cakkavattī mahabbalā.
56.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Citakapūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. Buddhasaññakattheraapadānaṃ
57.
‘‘Yadā vipassī lokaggo, āyusaṅkhāramossaji;
Pathavī sampakampittha, medanī jalamekhalā.
58.
‘‘Otataṃ vitthataṃ mayhaṃ, suvicittavaṭaṃsakaṃ ;
Bhavanampi pakampittha, buddhassa āyusaṅkhaye.
59.
‘‘Tāso mayhaṃ samuppanno, bhavane sampakampite;
Uppādo nu kimatthāya, āloko vipulo ahu.
60.
‘‘Vessavaṇo idhāgamma, nibbāpesi mahājanaṃ;
Pāṇabhūte bhayaṃ natthi, ekaggā hotha saṃvutā .
61.
‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthu sampadā;
Yasmiṃ uppajjamānamhi, pathavī sampakampati.
62.
‘‘Buddhānubhāvaṃ kittetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ;
Avasesesu kappesu, kusalaṃ caritaṃ mayā.
63.
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
64.
‘‘Ito cuddasakappamhi, rājā āsiṃ patāpavā;
Samito nāma nāmena, cakkavattī mahabbalo.
65.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Buddhasaññakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
8. Maggasaññakattheraapadānaṃ
66.
‘‘Padumuttarabuddhassa, sāvakā vanacārino;
Vippanaṭṭhā brahāraññe, andhāva anusuyyare .
67.
‘‘Anussaritvā sambuddhaṃ, padumuttaranāyakaṃ;
Tassa te munino puttā, vippanaṭṭhā mahāvane.
68.
‘‘Bhavanā oruhitvāna, agamiṃ bhikkhusantikaṃ;
Tesaṃ maggañca ācikkhiṃ, bhojanañca adāsahaṃ.
69.
‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
70.
‘‘Sacakkhū nāma nāmena, dvādasa cakkavattino;
Sattaratanasampannā, pañcakappasate ito.
71.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā maggasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Maggasaññakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. Paccupaṭṭhānasaññakattheraapadānaṃ
72.
‘‘Atthadassimhi sugate, nibbute samanantarā;
Yakkhayoniṃ upapajjiṃ, yasaṃ patto cahaṃ tadā.
73.
‘‘Dulladdhaṃ vata me āsi, duppabhātaṃ duruṭṭhitaṃ;
Yaṃ me bhoge vijjamāne, parinibbāyi cakkhumā.
74.
‘‘Mama saṅkappamaññāya, sāgaro nāma sāvako;
Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama santikaṃ.
75.
‘‘Kiṃ nu socasi mā bhāyi, cara dhammaṃ sumedhasa;
Anuppadinnā buddhena, sabbesaṃ bījasampadā.
76.
‘‘So ce pūjeyya sambuddhaṃ, tiṭṭhantaṃ lokanāyakaṃ;
Dhātuṃ sāsapamattampi, nibbutassāpi pūjaye.
77.
‘‘Same cittappasādamhi, samaṃ puññaṃ mahaggataṃ;
Tasmā thūpaṃ karitvāna, pūjehi jinadhātuyo.
78.
‘‘Sāgarassa vaco sutvā, buddhathūpaṃ akāsahaṃ;
Pañcavasse paricariṃ, munino thūpamuttamaṃ.
79.
‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
Sampattiṃ anubhotvāna, arahattamapāpuṇiṃ.
80.
‘‘Bhūripaññā ca cattāro, sattakappasate ito;
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
81.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paccupaṭṭhānasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Paccupaṭṭhānasaññakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
10. Jātipūjakattheraapadānaṃ
82.
‘‘Jāyantassa vipassissa, āloko vipulo ahu;
Pathavī ca pakampittha, sasāgarā sapabbatā.
83.
‘‘Nemittā ca viyākaṃsu, buddho loke bhavissati;
Aggo ca sabbasattānaṃ, janataṃ uddharissati.
84.
‘‘Nemittānaṃ suṇitvāna, jātipūjamakāsahaṃ;
Edisā pūjanā natthi, yādisā jātipūjanā.
85.
‘‘Saṅkharitvāna
Kusalaṃ, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ.
Jātipūjaṃ karitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
86.
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
Sabbe satte abhibhomi, jātipūjāyidaṃ phalaṃ.
87.
‘‘Dhātiyo maṃ upaṭṭhanti, mama cittavasānugā;
Na tā sakkonti kopetuṃ, jātipūjāyidaṃ phalaṃ.
88.
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pūjamakariṃ tadā;
Duggatiṃ nābhijānāmi, jātipūjāyidaṃ phalaṃ.
89.
‘‘Supāricariyā nāma, catuttiṃsa janādhipā;
Ito tatiyakappamhi, cakkavattī mahabbalā.
90.
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā jātipūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Jātipūjakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
Mahāparivāravaggo dvādasamo.
Tassuddānaṃ –
Parivārasumaṅgalā, saraṇāsanapupphiyā;
Citapūjī buddhasaññī, maggupaṭṭhānajātinā;
Gāthāyo navuti vuttā, gaṇitāyo vibhāvihi.